Lời mở đầu: Cục diện mới của ngành công nghiệp lương thực dưới sự thúc đẩy của công nghệ

Ở giai đoạn quan trọng chuyển đổi và nâng cấp ngành công nghiệp lương thực, năng lực đổi mới công nghệ đã trở thành yếu tố then chốt để doanh nghiệp xây dựng sức cạnh tranh cốt lõi. Công ty TNHH Kinh doanh Lương thực Atour đã hình thành một bộ giải pháp số hóa bao phủ toàn chu kỳ sống của lương thực thông qua tích hợp công nghệ toàn chuỗi từ trồng trọt, chế biến, lưu kho đến bán hàng, cung cấp cho ngành một mẫu thực hành công nghệ có thể nhân rộng.

I. Hệ thống kỹ thuật canh tác chính xác: Bước nhảy vọt từ nông nghiệp kinh nghiệm sang nông nghiệp thông minh

Công ty dựa vào mạng lưới cảm biến Internet vạn vật, đã triển khai hệ thống giám sát thông minh với diện tích bao phủ 2.000 mẫu tại cơ sở Triệu Nguyên, Hắc Long Giang. Hệ thống này thực hiện thu thập dữ liệu thời gian thực về môi trường canh tác thông qua cảm biến nhiệt độ và độ ẩm đất, trạm khí tượng và thiết bị giám sát sự phát triển của cây trồng. Lấy việc giám sát độ ẩm đất làm ví dụ, hệ thống có thể đo chính xác sự thay đổi hàm lượng nước ở mỗi độ sâu 10 cm, kết hợp với thuật toán AI để tạo ra các đề xuất tưới tiêu, giúp tăng 35% hiệu quả sử dụng nước. Trong khâu phòng chống sâu bệnh hại, máy bay không người lái trang bị camera đa phổ thực hiện nhiệm vụ tuần tra đồng ruộng 2 lần mỗi tuần, thông qua công nghệ nhận diện hình ảnh để cảnh báo sớm các bệnh thường gặp như bệnh đạo ôn trước 7 ngày, lượng sử dụng thuốc bảo vệ thực vật giảm 28% so với cùng kỳ.

II. Công nghệ kho bãi thông minh: Phòng tuyến công nghệ bảo đảm chất lượng lương thực

Trong khâu lưu kho, công ty đã ứng dụng sáng tạo hệ thống công nghệ điều khiển nhiệt độ bốn chiều. Mỗi kho lúa được trang bị 16 điểm giám sát nhiệt độ và 4 bộ thiết bị thông gió thông minh, thực hiện điều khiển chính xác trường nhiệt độ và độ ẩm trong kho thông qua hệ thống điều khiển phân tán. Lấy việc lưu trữ ngô làm ví dụ, hệ thống có thể kiểm soát biến động nhiệt độ trong kho trong phạm vi ±0,5℃, độ ẩm tương đối ổn định ở mức 65%-70%, làm giảm tốc độ tăng giá trị axit béo của ngô hàng năm xuống còn 0,3mgKOH/100g, vượt xa yêu cầu tiêu chuẩn quốc gia là ≤0,5mgKOH/100g. Công nghệ này giúp kéo dài chu kỳ lưu trữ lương thực lên đến 3 năm, tỷ lệ hao hụt khi xuất kho được kiểm soát trong khoảng 0,8%.

Về mặt giám sát an toàn, áp dụng cơ chế bảo vệ kép bằng máy dò khí laser và phân tích video AI. Cảm biến laser có thể giám sát nồng độ khí xông hơi như photphin trong thời gian thực với độ chính xác đo lên đến 0,1ppm; Hệ thống video AI thông qua thuật toán nhận diện hành vi, tự động cảnh báo sớm các tình huống bất thường như nhiễm chuột, thời gian phản ứng rút ngắn xuống dưới 30 giây. Báo cáo kiểm tra của bên thứ ba năm 2025 cho thấy, hàm lượng aflatoxin B1 trong lương thực lưu trữ của công ty đều không được phát hiện, hàm lượng vomitoxin thấp hơn 50μg/kg, đạt tiêu chuẩn lương thực chất lượng cao.

III. Quản lý chuỗi cung ứng số hóa: Xây dựng hệ sinh thái công nghiệp hợp tác hiệu quả

Nền tảng hợp tác chuỗi cung ứng lương thực do công ty tự nghiên cứu phát triển đã tích hợp ba hệ thống ERP, WMS, TMS, thực hiện số hóa toàn bộ quy trình từ tạo đơn hàng đến phân phối đến điểm cuối. Trong khâu vận chuyển, mỗi xe vận chuyển lương thực được trang bị thiết bị định vị GPS và máy ghi nhiệt độ, độ ẩm, tỷ lệ trực quan hóa quỹ đạo vận chuyển đạt 100%. Lấy ví dụ việc phân phối lúa mì đến thị trường Thành Đô, hệ thống tối ưu hóa đường dẫn phân phối thông qua thuật toán định tuyến động, giúp thời gian vận chuyển trung bình giảm từ 72 giờ xuống còn 58 giờ, tỷ lệ hao hụt vận chuyển giảm từ 0,3% xuống còn 0,15%.

Về mặt truy xuất nguồn gốc chất lượng, công nghệ blockchain được áp dụng để thiết lập hồ sơ chất lượng ngũ cốc. 23 dữ liệu như thông tin trồng trọt, thông số chế biến, báo cáo kiểm tra của mỗi lô ngũ cốc đều được lưu trữ trên chuỗi, người tiêu dùng có thể nhận được thông tin truy xuất nguồn gốc đầy đủ bằng cách quét mã QR trên bao bì. Theo khảo sát mức độ hài lòng của khách hàng năm 2025, 92% đối tác cho rằng hệ thống truy xuất này đã nâng cao đáng kể độ minh bạch của chuỗi cung ứng.

IV. Sự tiến hóa liên tục của bố cục công nghệ: Hướng đổi mới hướng tới tương lai

Công ty đang thúc đẩy ba nhiệm vụ công nghệ trọng điểm: thí điểm công nghệ chỉnh sửa gen ở khâu trồng trọt để nhân giống giống lúa mới chống đổ ngã, chịu mặn; đưa thiết bị kiểm tra quang phổ hồng ngoại gần vào khâu chế biến để thực hiện phân tích nhanh chóng thành phần ngũ cốc trực tuyến; phát triển hệ thống phối ngũ cốc thông minh ở khâu tiêu thụ để tự động tạo ra công thức ngũ cốc và dầu mỡ cá nhân hóa dựa trên nhu cầu dinh dưỡng của khách hàng. Những đổi mới công nghệ này sẽ củng cố hơn nữa vị trí dẫn đầu về công nghệ của công ty trong ngành ngũ cốc.

Kết luận: Tái cấu trúc giá trị ngành công nghiệp nhờ năng lực kỹ thuật

Thực tiễn công nghệ của Công ty TNHH Kinh doanh Lương thực Á Đỗ cho thấy, thông qua đổi mới công nghệ có hệ thống, các doanh nghiệp lương thực có thể thực hiện chuyển đổi từ loại hình sản xuất truyền thống sang loại hình dịch vụ khoa học công nghệ. Hệ thống công nghệ "trồng trọt chính xác - kho bãi thông minh - chuỗi cung ứng số" mà công ty xây dựng không chỉ nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp mà còn cung cấp con đường công nghệ có thể tham khảo để bảo đảm an ninh lương thực quốc gia. Với việc ứng dụng sâu rộng các công nghệ mới như 5G, trí tuệ nhân tạo, biến đổi công nghệ trong ngành lương thực đang bước vào giai đoạn tăng tốc, trong khi đổi mới công nghệ liên tục sẽ trở thành động lực cốt lõi giúp doanh nghiệp vượt qua các chu kỳ.